آرمان فیاض مدرس کارگاه تخصصی«نجوای شاعرانه نورها» در دومین جشنواره بینالمللی فیلم فضای باز ایران گفت: نمیتوان برای ایجاد شاعرانگی در سینما یک فرمت مشخص و از پیش تعیینشده ارائه کرد. همانطور که شاعران با یکدیگر تفاوت دارند و هر شاعر جهان و زبان خاص خود را دارد، میزان و شکل شاعرانگی در آثار فیلمسازان نیز متفاوت است.
به گزارش روابط عمومی دومین جشنواره بینالمللی فیلم فضای باز ایران؛ دومین کارگاه تخصصی این رویداد با عنوان «نجوای شاعرانه نورها» با حضور آرمان فیاض برگزار شد؛ کارگاهی که در آن مفهوم «شاعرانگی» در سینما، نه بهعنوان ویژگی محدود به سینمای شاعرانه، بلکه بهعنوان توانایی فیلمساز برای انتقال حسی قدرتمند از هر صحنه مورد بررسی قرار گرفت.
آرمان فیاض مدرس کارگاه تخصصی «نجوای شاعرانه نورها» گفت: هر قصه، جهان و شرایط خاص خودش را دارد و همین ویژگی میتواند به فیلمساز امکان دهد با استفاده از متریال موجود و در دسترس، به خلق شاعرانگی در تصویر برسد. در این میان، نورپردازی یکی از مهمترین ابزارهایی است که فیلمساز میتواند برای ساختن این کیفیت بصری و حسی از آن بهره بگیرد.
او این را هم به صحبتهایش اضافه کرد که شاعرانگی البته محدود به فیلمهایی با حالوهوای شاعرانه نیست.
وی توضیح داد: منظور از شاعرانگی، انتقال یک حس قدرتمند از هر صحنه، متناسب با ویژگیها و جهان همان فیلم است؛ بنابراین حتی در یک فیلم اکشن یا اثری خشن نیز میتوان به چنین کیفیتی دست پیدا کرد و حسی متفاوت و ماندگار در مخاطب ایجاد کرد.
به گفته او، در این مسیر، استفاده درست از سایهروشنها و عناصر موجود در صحنه اهمیت بسیاری دارد. انتخاب و بهکارگیری همین المانها میتواند به شکلگیری فضایی منجر شود که فراتر از روایت صرف، مخاطب را با یک تجربه حسی و بصری روبهرو کند.
در ادامه این کارگاه، به مرز میان شاعرانگی و فیلمهای سانتیمانتال نیز اشاره شد؛ مرزی که گاهی باریک به نظر میرسد، اما میتوان با نمونههایی از سینمای مؤلف تفاوت این دو را بهروشنی مشاهده کرد. فیلم «روزی روزگاری در آناتولی» ساخته نوری بیلگه جیلان از جمله آثاری است که میتواند این تفاوت را آشکار کند؛ فیلمی که با وجود برخورداری از فضایی عمیقاً حسی و بصری، به هیچوجه گرفتار وضعیت سانتیمانتال نمیشود.
به گفته فیاض، شاعرانگی بیش از آنکه یک فرمت یا الگوی مشخص باشد، نوعی وضعیت بصری همراه با یک احساس قدرتمند است؛ کیفیتی که باعث میشود مخاطب با یک صحنه یا سکانس، مواجههای متفاوت داشته باشد و آن را فراتر از یک تصویر روایی صرف تجربه کند.
در همین زمینه، سینمای عباس کیارستمی نیز بهعنوان نمونهای از حضور عمیق شاعرانگی در تصویر مورد توجه قرار گرفت؛ شاعرانگیای که نه از طریق یک فرمول ثابت، بلکه از دل نگاه فیلمساز، انتخاب عناصر تصویری و نحوه مواجهه او با جهان شکل میگیرد.
فیاض در ادامه بیان کرد: در این میان، استفاده نورپرداز از متریال رئالیستی نیز اهمیت ویژهای دارد. عناصر رئالیستی موجود در صحنه، در بسیاری از موارد مبنای نورپردازی قرار میگیرند و نحوه استفاده از همین عناصر میتواند در شکلگیری فضای حسی و بصری فیلم نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
او تاکید کرد: نمیتوان برای ایجاد شاعرانگی در سینما یک فرمت مشخص و از پیش تعیینشده ارائه کرد. همانطور که شاعران با یکدیگر تفاوت دارند و هر شاعر جهان و زبان خاص خود را دارد، میزان و شکل شاعرانگی در آثار فیلمسازان نیز متفاوت است. در نهایت، این نگاه شخصی فیلمساز است که از میان عناصر موجود، امکان خلق یک حس قدرتمند و متمایز را فراهم میکند.
دومین جشنواره بینالمللی فیلم فضای باز ایران به مدیریت سعید نجاتی و دبیری سیاوش چراغیپور تا ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ در اقامتگاه بومگردی هفت محل باغ دیلمون لاهیجان در حال برگزاری است.
